DAB+ DX, de actieve zoektocht naar verre radio zenders ! in progress
 
   DAB+ / Tropo
     
BEL België
D Duitsland
DNK Denemarken
G Engeland
HOL Nederland
NOR Noorwegen
S Zweden
       
 
  FM List / RDS Tropo
     
BEL België
D Duitsland
DNK Denemarken
F Frankrijk
G Engeland
HOL Nederland
LUX Luxemburg
NOR Noorwegen
POL Polen
SUI Zwitserland
     
 


Real time VHF - propagation map

 


Tropospheric Ducting Forecasts

DAB+ Nederland

OVER DAB+

Met DAB+ luister je via de digitale ether naar je favoriete radiozender. Alle landelijke en regionale publieke en commerciële radiostations die je kent van FM zitten erop. Daarnaast zijn ten opzichte van FM extra digital only radiostations te beluisteren. Voor het digitale DAB+ signaal heb je wel een radio-ontvanger met DAB+ techniek nodig.

Wat is DAB+ eigenlijk?
DAB staat voor Digital Audio Broadcasting. DAB+ is de verbeterde versie van DAB, dat in 1981 is ontwikkeld door het Instituut voor Radiotechniek in Duitsland. Het betrof een onderzoeksproject van de Europese Unie. Anno 2013 is DAB+ een volwaardige digitale uitzendtechniek met veel voordelen. Het Nederlandse samenwerkingsverband Digital Radio NL werkt o.a. met DAB+ techniek. Buiten Nederland zijn er veel andere landen die via DAB/DAB+ uitzenden, zoals Australië, Duitsland, de UK, Noorwegen, Zwitserland, België, Italië, Polen en Denemarken.

DAB+ biedt digitale geluidskwaliteit en je navigeert eenvoudig op alfabet naar je favoriete zender. De digitale ontvanger stelt na een éénmalige installatie scan direct haarscherp af op het gewenste radiostation (af en toe kun je nieuwe autoscans uitvoeren om te zien of er meer stations bij gekomen zijn). Daarnaast kunnen zenders met DAB+ technologie aanvullende informatie leveren, waaronder beeldmateriaal. Afhankelijk van het type radio kun je deze beelden zien.

Waarom wordt DAB+ geïntroduceerd?
Innovatie van de ether is logisch, efficiënt en praktisch; het biedt luisteraars meer gemak. Bij televisie is digitaal kijken inmiddels volledig geïntegreerd in de samenleving en analoog kijken achterhaald. Het grote voordeel van digitalisering van de ether voor radio is dat er meer ruimte beschikbaar komt om meer keuze te bieden aan de luisteraars. De ether FM is analoog en deze zenders nemen veel capaciteit in beslag, waardoor het aanbod beperkt is. Door de ether te digitaliseren met DAB+ wordt het aanbod zenders voor de luisteraar sterk vergroot. Daarnaast is het grote voordeel ten opzichte van analoge ether FM dat DAB+ in bijna heel Nederland in de ether te ontvangen is.

Hoe werkt DAB+?
Je kunt radio luisteren via de kabel, de ether en via internet. Voor mobiele ontvangst of ontvangst waar niet direct een kabelaansluiting of internet beschikbaar is, heb je ontvangst van etherzenders nodig. De analoge ether FM wordt op termijn opgevolgd door het Digital Audio Broadcasting+. DAB+ werkt volgens het Single Frequency Network principe, waarbij verschillende zendmasten dezelfde data op dezelfde frequentie uitzenden. Dit heet een multiplex-kanaal. Hierdoor zijn er geen signalen die met elkaar in conflict komen, in tegenstelling tot fm-radio. Iedere geschikte ontvanger splitst het signaal op in individuele zenders op waardoor er naar radiozenders kan worden geluisterd.

Nederland heeft verschillende DAB+ netwerken (o.a. één van de landelijke commerciële radiostations (VCR), één van de Nederlandse Publiek Omroep (NPO), één van de combinatie van regionale radiostations en één van het bedrijf Mobiele tv nl, ook worden tests met lokale omroepen uitgevoerd).

Op een radiostations stem je via DAB+ eenvoudig af. Als je de radio in gebruik neemt voer je een autoscan uit (en met regelmaat herhaal je deze autoscan). Vervolgens kun je je favoriete station op naam vinden.

Verdwijnt de (ether) FM?
DAB+ is hèt digitale alternatief voor FM en op dit moment is nog niet bepaald wanneer de FM wordt uitgeschakeld. De radiodiensten van de landelijke publieke omroep via de AM zijn per eind augustus 2015 al wel uitgeschakeld. Een aantal landen in Europa heeft bepaald wanneer hun FM-netwerken worden afgeschakeld. Noorwegen deed dit in 2017, Zwitserland streeft naar de start van de switch over in 2020, Duitsland en Engeland werken aan Digital Switch Over-plannen, net als Italië.

Lees verder op digitalradio

De voor T-DAB beschikbare frequenties

T-DAB (Terrestrial DAB: DAB via aardse zenders) zal in eerste instantie in de VHF band III worden opgezet, die tot eind 2006 door analoge TV-omroep werd gebruikt. De data van een DAB multiplex wordt via Coded Orthogonal FDM opgedeeld in 1536 carriers die ieder via 4 DPSK worden gemoduleerd. Het totale signaal neemt hierdoor een ruimte in van 1,5 MHz, waarbij de netto bitstroom gelijk is aan 0,8 - 1,7 Mbit/s. Het grote voordeel van deze modulatietechniek is dat het signaal erg robuust is voor reflecties (meerwegpropagatie) en dat een netwerk over een gorter gebied kan worden opgebouwd uit zenders die op precies dezelfde frequentie werken (Single Frequency Network).

T-DAB kanalen in Band III
In internationaal verband zijn er tijdens de Regionale Radio Conferentie 2006 (ook wel Geneve 2006) afspraken gemaakt over de TV-banden III, IV en V. T-DAB kan worden gebruikt in Band III (174 - 230 MHz). De TV-kanalen 5 tot en met 12 zijn ieder 7 MHz breed. Een dergelijk TV-kanaal kan worden opgesplits in 4 subkanalen (kanaal A tot en met D) van ieder 1,75 MHz. Binnen een dergelijk subkanaal kan een T-DAB signaal worden uitgezonden. Een T-DAB signaal neemt ongeveer 1,5 MHz in beslag. De onderverdeling van de TV-kanalen in de T-DAB subkanalen is gegeven in onderstaande figuur.

 

Kanaal:   5A (174.928 MHz)
Kanaal:   5B (176.640 MHz)
Kanaal:   5C (178.352 MHz)
Kanaal:   5D (180.064 MHz)

Kanaal:   6A (181.936 MHz)
Kanaal:   6B (183.648 MHz)
Kanaal:   6C (185.360 MHz)
Kanaal:   6D (187.072 MHz)

Kanaal:   7A (188.928 MHz)
Kanaal:   7B (190.640 MHz)
Kanaal:   7C (192.352 MHz)
Kanaal:   7D (194.064 MHz)

     

Kanaal:   8A (195.936 MHz)
Kanaal:   8B (197.648 MHz)
Kanaal:   8C (199.360 MHz)
Kanaal:   8D (201.072 MHz)

Kanaal:   9A (202.928 MHz)
Kanaal:   9B (204.640 MHz)
Kanaal:   9C (206.352 MHz)
Kanaal:   9D (208.064 MHz)

Kanaal: 10A (209.936 MHz)
Kanaal: 10B (211.648 MHz)
Kanaal: 10C (213.360 MHz)
Kanaal: 10D (215.072 MHz)

     

Kanaal: 11A (216.928 MHz)
Kanaal: 11B (218.640 MHz)
Kanaal: 11C (220.352 MHz)
Kanaal: 11D (222.064 MHz)

Kanaal: 12A (223.936 MHz)
Kanaal: 12B (225.648 MHz)
Kanaal: 12C (227.360 MHz)
Kanaal: 12D (229.072 MHz)

Kanaal: 13A (230.784 MHz)
Kanaal: 13B (232.496 MHz)
Kanaal: 13C (234.208 MHz)
Kanaal: 13D (235.776 MHz)
Kanaal: 13E (237.488 MHz)
Kanaal: 13F (239.200 MHz)

De indeling van het digitale landschap in Nederland:

Nationale multiplex

Kanaal: 11C (220.352 MHz)
Naam vergunninghouder: VCR (Vereniging Commerciele Radio)
Ensemble naam: DAB+
Ensemble ID: 8008

Nationale multiplex

Kanaal: 12C (227.360 MHz)
Naam vergunninghouder: NPO Publieke Omroep
Ensemble naam: NPO
Ensemble ID: 8001

Regionale multiplexen

Publieke regionale omroepen en commerciële regionale omroepen.
Kanalen 6B, 7A, 8A, 9D

Deze laag is samengesteld uit de volgende(regionale) frequenties:

  • 6: Groningen, Drenthe, Overijssel en het grootste deel van de provincie Flevoland
     
  • 7: Noord-Brabant en Limburg
     
  • 8: Zuid-Holland, Utrecht en een deel van de provincies Noord-Holland en Flevoland
     
  • 9: Zeeland, Friesland en het bovenste deel van Noord-Holland
De DVB-laag in Band III
De DAB-laag in band III

Regionale multiplex

MTVNL
(Mobiele TV Nederland)
Kanalen 5A, 5B, 5D, 7C, 8C, 9C, 11A, 11B en 12B

Regionale multiplex
MTVNL
(Mobiele TV Nederland)
kanalen 5A, 5B, 5D, 7C, 8C, 9C, 11A, 11B en 12B

Kanaal :   5A 174.928 MHz
Kanaal :   5B 176.640 MHz
Kanaal :   5C 178.352 MHz
Kanaal :   5D 180.064 MHz
Kanaal :   7C 192.352 MHz
Kanaal :   8C 199.360 MHz
Kanaal :   9C 206.352 MHz
Kanaal : 11A 216.930 MHz
Kanaal : 11B 218.640 MHz
Kanaal : 12B 225.648 MHz


 

Overzicht van alle legale T-DAB+ zenders in Nederland (kanaal 5A - 12D)

Kanaal: 5A (174.928 MHz)


Ensemble : MTVNL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Tjerkgaast  Fryslân  0.05  dV

Kanaal: 5B (176.640 MHz)


Ensemble : MTVNL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Goes  Zeeland  2.5  dV
 Rijswijk  Zuid-Holland  0.15  dV
 Rotterdam (Waalhaven)  Zuid-Holland  3.1  dV

Kanaal: 5D (180.064 MHz)


Ensemble : MTVNL

 Zenderlocatie  Provincie kW (ERP)º  Polarisatie
 Lelystad  Flevoland  0.01  dV

Kanaal: 6B (183.648 MHz)


Eensemble : 6B Oost-Noord NL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Hoogersmilde  Drenthe  3.5  dV
 Lelystad  Flevoland  20  dV
 Schiermonnikoog  Fryslân  2.5  dV
 Arnhem  Gelderland  10  dV
 Doetinchem  Gelderland  5.0  dV
 Hoogezand  Groningen  25  dV
 Hengelo  Overijssel  3.5  dV
 Markelo  Overijssel  8.5  dV
 Zwolle  Overijssel  12.6  dV

Kanaal: 7A (188.928 MHz)


Ensemble : 7A Zuid NL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Eys  Limburg  6.2  dV
 Maastricht  Limburg  3.2  dV
 Roermond  Limburg  5.0  dV
 Gilze  Noord-Brabant  3.1  dV
 De Mortel  Noord-Brabant  7.0  dV
 Eindhoven  Noord-Brabant  6.7  dV
 Loon op Zand  Noord-Brabant  7.2  dV
 Megen  Noord-Brabant  3.5  dV
 Roosendaal  Noord-Brabant  6.3  dV

Kanaal: 7C (192.352 MHz)


Ensemble : MTVNL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Emmen  Drenthe  0.8  dV 

 Hoogersmilde

 Drenthe  0.01  dV

Kanaal: 8A (195.936 MHz)


Ensemble : 8A Randstad NL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Amsterdam  Noord-Holand  2  dV
 Rotterdam (Waalhaven)  Zuid-Holland  3.6  dV
 IJsselstein  Utrecht  0.8  dV

Kanaal: 8C (199.360 MHz)


Ensemble : MTVNL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie

 Maastricht

 Limburg  0.2  dV

Kanaal: 9B (204.640MHz)


Lokale test vergunningen

diverse kanalen

 Zenderlocatie  Provincie Kanaal Vergunning geldig tot  kW (ERP)º  Polarisatie
Drachten Fryslan

9B

1-4-2019 0.05 dV
Heerenveen Fryslan

9B

1-4-2019 0.05 dV
Tjerkgaast Fryslan

9B

1-4-2019 0.05 dV


Drachten, Heerenveen en Tjerkgaast

Kanaal: 9C (206.350 MHz)


Ensemble : MTVNL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Eindhoven  Noord Brabant  5  dV
 Loon op Zand  Noord Brabant  4.3  dV

Kanaal: 9D (208.064 MHz)


Ensemble : 9D Noord-West NL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Wieringerwerf  Noord-Holland  8.5  dV
 Jirnsum  Fryslân

 17

 dV

Kanaal: 9D-Z (208.064 MHz)


Ensemble : 9D Zuidwest NL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Roosendaal  Noord Brabant  40  dV
 Driewegen  Zeeland  4.5  dV
 Goes  Zeeland  12  dV
 Westdorpe  Zeeland  10  dV

Kanaal: 11A (216.928 MHz)


Ensemble : MTVNL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Amsterdam  Noord-Holland  4  dV
 Hilversum  Noord-Holland  1.6  dV

Kanaal: 11B (218.640 MHz)


Ensemble : MTVNL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Markelo  Overijssel  0.6  dV

Kanaal: 11C (220.352 MHz)


Ensemble : DAB+

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Emmen  Drenthe  0.4  dV
 Hoogersmilde  Drenthe  10  dV
 Lelystad  Flevoland  10  dV
 West Terschelling  Fryslân  1  dV
 Hollum  Fryslân  1  dV
 Jirnsum  Fryslân  3.2  dV
 Schiermonnikoog  Fryslân  1  dV
 Aalten  Gelderland  0.6  dV
 Arnhem  Gelderland  5  dV
 Doetinchem  Gelderland  2.7  dV
 Ugchelen  Gelderland  1  dV
 Hoogezand  Groningen  4  dV
 Eys  Limburg  2  dV
 Maastricht  Limburg  3.2  dV
 Roermond  Limburg  5  dV
 Venlo  Limburg  0.25  dV
 Eindhoven  Noord-Brabant  2.5  dV
 Gilze  Noord-Brabant  2  dV
 De Mortel  Noord-Brabant  8.5  dV
 Loon op Zand  Noord-Brabant  4  dV
 Megen  Noord-Brabant  2  dV
 Roosendaal  Noord-Brabant  3.2  dV
 Alkmaar  Noord-Holland  7.9  dV
 Amsterdam  Noord-Holland  5  dV
 Haarlem  Noord-Holland  0.5  dV
 Hilversum  Noord-Holland  4  dV
 Hoorn  Noord-Holland  1.6  dV 
 Wieringerwerf  Noord-Holland  4  dV
 Wormer  Noord-Holland  2.5  dV
 Hengelo  Overijssel  2  dV
 Markelo  Overijssel  6.3  dV
 Zwolle  Overijssel  3.2  dV
 IJsselstein  Utrecht  3.2  dV
 Alphen a.d. Rijn 2020  Zuid-Holland  4  dV
 Rotterdam (Waalhaven)  Zuid-Holland  1.6  dV
 Rijswijk  Zuid-Holland  1.6  dV
 Biervliet  Zeeland  1.6  dV
 Goes  Zeeland  2  dV
 Westdorpe  Zeeland  5  dV

Kanaal: 12B (225.640 MHz)


Ensemble : MTVNL

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie
 Amersfoort  Utrecht  0.8  dV
 Utrecht  Utrecht  1  dV



Kanaal: 12C (227.360 MHz)


Ensemble : NPO

 Zenderlocatie  Provincie  kW (ERP)º  Polarisatie

 Emmen

 Drenthe  8  dV
 Hoogersmilde  Drenthe  1  dV
 Lelystad  Flevoland  1  V
 Leeuwarden  Fryslân  7.1  dV
 Tjerkgaast  Fryslân  1  V
 Arnhem   Gelderland  5  V
 Doetinchem  Gelderland  2  V 
 Groenlo  Gelderland  2  V
 Ugchelen  Gelderland  0.4  V
 Winterswijk  Gelderland  1.3  dV
 Appingedam  Groningen  1.5  V
 Groningen  Groningen  0.3  V
 Stadskanaal  Groningen  0.7  V
 Winschoten  Groningen  4  V
 Eys  Limburg  1.5  dV
 Heerlen  Limburg  1.2  dV
 Ittervoort  Limburg  5.6  dV
 Maastricht  Limburg  0.8  dV
 Sittard  Limburg  1.2  dV
 Venlo  Limburg  0.1  dV

 Bergen op Zoom

 Noord-Brabant  1.5  dV
 Breda  Noord-Brabant  1.6  dV
 De Mortel  Noord-Brabant  8  dV
 Eindhoven (Croy)  Noord-Brabant  0.5  V 
 Oss  Noord-Brabant  4.8  dV
 Loon op Zand  Noord-Brabant  3  V

 Roosendaal

 Noord-Brabant  0.7  V
 Alkmaar  Noord-Holland  8  dV
 Amsterdam (Hemweg)  Noord-Holland  2  V
 Den Burg  Noord-Holland  2.2  V
 Haarlem  Noord-Holland  1  V
 Hilversum  Noord-Holland  6  dV

 Wieringerwerf

 Noord-Holland  8  dV
 Dedemsvaart  Overijssel  6.5  V
 Denekamp  Overijssel  0.1  V
 Enschede  Overijssel  4.4  dV
 Markelo  Overijssel  0.8  V
 Zwolle (Marslanden)  Overijssel  8  dV
 IJsselstein  Utrecht  8  V
 Den Haag (Bezuidenhout)  Zuid-Holland  2  V
 Den Haag (Zichtenburg)  Zuid-Holland  1  dV
 Rotterdam (Waalhaven)  Zuid-Holland  7  V
 Goes  Zeeland  0.7  dV
 Oostburg  Zeeland  2  dV
 Terneuzen  Zeeland  2.5  dV
 Zoutelande  Zeeland  2.6  dV

 
 

www.fmtvdx.eu